Czy jeśli rozumiem czyjeś zachowanie to znaczy że je akceptuję?

To pytanie pojawia się na warsztatach komunikacji niemal zawsze, bo dotyka napięcia  między empatią a granicami, między byciem człowiekiem a byciem „odpowiedzialnym za wynik”.  

Dlaczego mieszamy rozumienie z akceptacją?  

Jednym z powodów jest to, że wiele osób kojarzy bycie empatycznym z byciem miłym.  Często słyszeliśmy (wprost lub nie): „Jeśli kogoś rozumiesz, to powinieneś być wyrozumiały”, „Jak widzisz, że ktoś ma trudno, to nie wypada stawiać granic”.  

W efekcie powstaje taki skrót:  
Rozumiem = Usprawiedliwiam = Pozwalam  

Do tego dochodzi jeszcze lęk, szczególnie silny u menedżerów/ek.  

Bo jeśli naprawdę zobaczę, że ktoś jest przeciążony, zagubiony, działa z poziomu lęku  albo braku kompetencji, to co wtedy? 
Czy nie „rozmiękczę się”?
Czy nie stracę skuteczności?
Czy nie będę musiała zrezygnować z wymagań?
Czy dam zły przykład innym członkom zespołu?  

Czym jest rozumienie, a czym jest akceptacja?  

Rozumienie to próba zobaczenia, co stoi za zachowaniem.  

Z jakimi człowiek się mierzy wyzwaniami, emocjami, potrzebami, napięciami,  ograniczeniami, przekonaniami.  

To szukanie odpowiedzi na pytanie:
„Co sprawia, że ta osoba robi to, co robi?”  

Akceptacja zaś, to wyrażenie zgody – słownie albo przez zaniechanie – na to, żeby dane  zachowanie trwało, albo decyzja, że jest ono dla nas w porządku.  

To szukanie odpowiedzi na pytanie:
„Czy to jest coś, na co się zgadzam?”  

Możesz w pełni rozumieć i jednocześnie nie akceptować. 

Przykład z życia zespołu  

Pracownik notorycznie nie dotrzymuje terminów.  

Bez rozumienia możesz widzieć sytuację tak:
„Jest nieodpowiedzialny, trzeba go ustawić do pionu, może się postara.”  

Z rozumieniem:
„Widzę, że bierze za dużo, ma trudność z ułożeniem priorytetów i prawdopodobnie  działa w ciągłym przeciążeniu.”  

Rozumiejąc jego sytuację możesz powiedzieć:
„Widzę, że jesteś przeciążony i trudno Ci to poukładać. Jednocześnie terminowość jest  kluczowa dla zespołu. Potrzebujemy znaleźć sposób, żeby to się zmieniło. Jak Ty to  widzisz? „  

To jest jednocześnie empatyczne i wymagające.  

Jak zacząć praktykować rozróżnienie między rozumieniem a akceptacją?  

Większość z nas ma silnie wpojony nawyk myślenia ocenami i etykietami. Ważne aby  zacząć to sobie uświadamiać i krok po kroku wprowadzać nowe nawyki. Jak?  

1. Oddzielając obserwację od oceny  
2. Zamiast „ona jest niezaangażowana”: „od trzech tygodni nie zabiera głosu na  spotkaniach i nie zgłasza pomysłów”.  
3. Zadając sobie pytanie: „co może za tym stać?”  Aby zobaczyć więcej opcji niż jedna narracja.  
4. Nazywając rozumienie, nie rezygnując z granicy  „Widzę, że masz dużo na głowie i możesz być przeciążony. Jednocześnie potrzebujemy  terminowości.”  
5. Szukając rozwiązań zamiast winnych. Rozumienie kieruje rozmowę w stronę: „co możemy zmienić?”, zamiast „kto zawinił?” 

Empatia jest zrozumieniem rzeczywistości drugiej osoby, a granice są odpowiedzialnością za wspólną rzeczywistość.  

Dużo się zmienia w sposobie prowadzenia ludzi, kiedy pojawia się przestrzeń zarówno  na rozumienie, jak i na stawianie granic.